Бөлчөктөрдү салыштыруу жана жөнөкөйлөтүү, ондук жана жөнөкөй бөлчөктөр

Кыскартуу жана негизги касиет

Алымды да, бөлүмдү да нөлгө барабар эмес бир эле санга көбөйтүүгө же бөлүүгө болот: $\displaystyle \frac{18}{24} = \frac{3}{4}$.

Бөлчөктөрдү кантип салыштыруу керек

• Бөлүмдөрү бирдей болсо: алымы чоңу чоң.
• Алымдары бирдей болсо: бөлүмү кичинеси чоң: $\displaystyle \frac{5}{7} > \frac{5}{9}$.
• Жалпы учурда – жалпы бөлүмгө келтирүү же кайчылаш көбөйтүү.
• Бөлчөктү 1 же $\displaystyle \frac{1}{2}$

Бөлчөктүн бир түрүнөн экинчисине өтүү

• $\displaystyle \frac{1}{2} = 0{,}5$; $\displaystyle \frac{1}{4} = 0{,}25$

Мисалдар

1-мисал. Кайсынысы чоң: $\displaystyle \frac{2}{5} + \frac{1}{6}$ же $\displaystyle \frac{1}{5} + \frac{2}{6}$

2-мисал. Өсүү тартибинде жайгаштырыңыз: $\displaystyle \frac{3}{8}$, 0,4, $\displaystyle \frac{1}{3}$. $\displaystyle \frac{3}{8} = 0{,}375$

3-мисал. Жөнөкөйлөтүңүз: $\displaystyle \left(\frac{1}{4} - \frac{1}{5}\right) : \left(\frac{1}{4} + \frac{1}{5}\right)$

4-мисал. $\displaystyle \frac{4}{7}$, $\displaystyle \frac{5}{9}$, $\displaystyle \frac{6}{11}$

Көп кетирилген каталар

• Алымдарды жана бөлүмдөрдү өз-өзүнчө кошуу: $\displaystyle \frac{1}{2} + \frac{1}{3} \ne \frac{2}{5}$