Деталдарга суроолор: «текстке ылайык», «ЖОК», «КЕЗДЕШПЕЙТ»
Макала · Окуу жана түшүнүү · Текстти түшүнүү
Текстке берилген суроолордун көбү керектүү маалыматты таап, аны туура түшүнгөнүңүздү текшерет. Жооп ар дайым текстте бар, бирок көбүнчө башка сөздөр менен айтылат.
Деталга берилген суроого кантип жооп берүү керек
- Суроодогу негизги сөздү (ысым, термин, сан) белгилеңиз.
- Аны текстте же суроо шилтеме берген саптарда табыңыз.
- Сүйлөмдү толук жана анын алдындагы, артындагы сүйлөмдөрдү окуңуз.
- Сөздөрү башка болсо да, ошол эле маанини берген вариантты тандаңыз.
Тануу менен берилген суроолор
«Төмөнкү ойлордун кайсынысы текстте КЕЗДЕШПЕЙТ?», «Текстте кайсы суроого жооп ЖОК?», «Кимди КАМТЫБАЙТ?». Мында үч вариант туура, бирөө гана туура эмес. Ар бир вариантты текшерип, жанына «+» (текстте бар) же «−» деп белги коюу ыңгайлуу. Туура жооп – жалгыз «−».
Мисал
(1) Бүркүтчүлүк – кыргыздардын байыркы аңчылык өнөрү. (2) Бүркүтчү жаш бүркүттү кармап, аны узак убакыт тарбиялайт. (3) Тарбиянын алгачкы этабында куштун башына томого кийгизилет: караңгыда бүркүт тынчып, ээсинин үнүнө көнөт. (4) Андан кийин куш ээсинин колуна конууга, чакырганда учуп келүүгө үйрөтүлөт. (5) Үйрөтүлгөн бүркүт түлкү, коён сыяктуу жаныбарларды алат. (6) Азыр бүркүтчүлүк Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарында көрсөтүлүп, жаштардын кызыгуусун арттырууда.
1-суроо. Текстке ылайык, бүркүткө томого эмне үчүн кийгизилет? А) бүркүт тынчып, ээсинин үнүнө көнүшү үчүн Б) көзүн күндүн нурунан коргоо үчүн В) кооз көрүнүшү үчүн Г) башка куштар менен урушпашы үчүн (3) сүйлөмдө: «караңгыда бүркүт тынчып, ээсинин үнүнө көнөт». Б жана Г вариантында айтылган нерселер турмушта болушу мүмкүн, бирок текстте жок. Жообу: А.
2-суроо. Текстте кайсы суроого жооп ЖОК? А) Үйрөтүлгөн бүркүт кайсы жаныбарларды алат? Б) Бүркүтчүлүк азыр кайда көрсөтүлөт? В) Бүркүт канча жыл жашайт? Г) Тарбиялоо эмнеден башталат? А суроосуна (5), Б суроосуна (6), Г суроосуна (3) сүйлөм жооп берет. Бүркүттүн өмүрү тууралуу текстте эч нерсе жок. Жообу: В.
Тузактар
- Турмушта туура, бирок текстте жок. Деталга берилген суроолордогу эң көп кездешүүчү тузак.
- Байланыштар чаташтырылган. Сөздөр тексттен алынган, бирок ким эмне кылганы же себеп менен натыйжа алмаштырылган.
- Даража өзгөртүлгөн. Текстте «көп учурда», вариантта «ар дайым»; текстте «айрымдары», вариантта «баары».
- Кошуна деталь. Факты туура, бирок башка суроого жооп берет.
Кеңеш
«ЖОК» деген суроолордо калган үч варианттын жообун текстте таппай туруп, вариант тандабаңыз. «Жок нерсени» издегенден көрө, бул ишенимдүүрөөк.
ЖРТ тестинде өзүңүздү текшериңиз
Акысыз катталыңыз: таймер менен сыноо тесттери, ар бир катанын талдоосу жана алсыз темаларыңыз боюнча материалдар.