Модалдык этиштер: must, have to, needn't, may, should, had better

Модалдык этиштер сүйлөөчүнүн мамилесин билдирет: милдет, уруксат, мүмкүнчүлүк, кеңеш, ишеним. Алардан кийин этиш to бөлүкчөсүз келет (ought to, have to мындан тышкары): You must go.

ЖРТ текшерген маанилер

• must — 1) милдет (Students must wear uniform); 2) ишенимдүү жыйынтык «сөзсүз, кыязы» (You've been walking all day. You must be tired.); 3) катуу сунуш (You must try this soup!).
• mustn't — тыюу: You mustn't smoke here.
• needn't / don't have to — зарылдык жок: You needn't come early. Must I…? суроосуна сылык «жок» жообу — No, you needn't.
• have to — жагдайдан улам зарылдык: I have to get up at six because the bus leaves early.
• can / could — жөндөм, мүмкүнчүлүк, өтүнүч; can't — «андай болушу мүмкүн эмес»: That can't be Aliya, she is in London.
• may / might — балким: It may rain. It might snow. (= Maybe it will rain.)
• should / ought to — кеңеш, күтүү: You should see a doctor.
• had better — күчтүү кеңеш: You'd better take an umbrella.

Ишенимдин деңгээли

• must — «ооба» дегенге дээрлик ишенем;
• may / might / could — мүмкүн;
• can't — «жок» дегенге дээрлик ишенем.

ЖРТ стилиндеги мисалдар

1-мисал. Aigerim has been training for the marathon for a year. She _____ be very fit now. A) can't B) must C) needn't D) mustn't Чыгаруу: «сөзсүз ушундай» деген логикалык жыйынтык — must. Жообу: B.

2-мисал. – Must I finish the report today? – No, you _____. Monday is fine. A) mustn't B) can't C) needn't D) shouldn't Чыгаруу: «Monday is fine» — демек, зарылдык жок. mustn't тыюуну билдирмек. Жообу: C.

3-мисал. «Perhaps the shop is closed.» Which sentence does NOT mean the same? A) The shop may be closed. B) The shop might be closed. C) The shop must be closed. D) Maybe the shop is closed. Чыгаруу: perhaps, may, might, maybe — ишенимсиз мүмкүнчүлүк; must — ишеним. Жообу: C.

4-мисал. You look pale. You _____ go home and rest. A) had better B) needn't C) may not D) can't Чыгаруу: кеңеш — had better (+ to жок этиш). Жообу: A.

Көп кездешүүчү каталар

• must to go, should to do — ката: модалдык этиштен кийин to коюлбайт.
• mustn't (болбойт) менен needn't / don't have to (кереги жок) маанилерин чаташтыруу.
• should сөзүн may менен синоним деп эсептөө: should жөн гана мүмкүнчүлүктү эмес, кеңешти же күтүүнү билдирет.

Кеңеш

Тандоодон мурун сүйлөмдүн милдетин аныктаңыз: жыйынтыкпы, кеңешпи, тыюубу, уруксатпы же зарылдыктын жоктугубу. Андан кийин этишти жогорудагы тизме боюнча тандаңыз.