Туура эмес варианттарды кантип четтетүү керек

Текстке берилген суроолордогу туура эмес варианттар чындыкка окшош болуп түзүлөт. Алардын кантип түзүлөрүн билсеңиз, аларды четтетүү оңой. Туура жоопту дароо издегенден көрө, адегенде үч туура эмес вариантты сызып салуу көп учурда ишенимдүүрөөк.

Туура эмес варианттардын жети түрү

1. Турмушта туура, бирок текстте айтылган эмес. Сиз аны чын экенин билесиз, бирок текстте жок.
2. Негизгинин ордуна деталь. Негизги ой суралганда – туура, бирок жеке факты.
3. Өтө кең же өтө тар. «Жаратылыш кооз» – «токой топуракты эрозиядан сактайт» деген ойдун ордуна.
4. Байланыштын бурмаланышы. Сөздөр тексттен, бирок себеп менен натыйжа же ким эмне кылганы алмашып кеткен.
5. Кескин сөздөр. Текстте «көп учурда», «айрымдары» деп турса, вариантта «ар дайым», «баары», «эч качан», «гана».
6. Автор төгүндөгөн пикир. Ал текстте бар, бирок автордун позициясы катары эмес.
7. Окшош сөздөрдүн тузагы. Вариант тексттеги көрүнүктүү сөздөрдү кайталайт, бирок мааниси башка.

Талдоо мисалы

Текст: «Мурда кымыз ар кандай ооруну айыктырат деп эсептелчү. Азыркы изилдөөлөр кымыздын пайдалуу заттарга бай экенин көрсөтөт, бирок аны бардык ооруга дары деп айтууга болбойт. Дарыгерлер аны кадимки тамак-аштын бир бөлүгү катары, ченеми менен ичүүнү сунушташат».

Суроо: Кайсы ырастоо текстке туура келет? А) Кымыз ар кандай ооруну айыктырат Б) Кымыз ден соолукка зыян В) Кымыз пайдалуу, бирок ал бардык ооруга дары эмес Г) Кымызды ар дайым көп ичүү керек А – текст төгүндөгөн пикир (6-түр). Б – текстке карама-каршы. Г – бурмалоо жана кескин сөз (4- жана 5-түр): текстте «ченеми менен» деп айтылат. Жообу: В.

Иштөө тартиби

1. Суроону окуп, эмне суралып жатканын түшүнүңүз.
2. Ар бир вариант үчүн аны ырастаган же төгүндөгөн сапты текстте табыңыз.
3. Жети түрдүн бирине туура келген варианттарды сызыңыз.
4. Эки вариант калса, аларды тексттеги сап менен сөзмө-сөз салыштырыңыз: кайсынысы тексттин маанисин жана ишенимдүүлүк даражасын тагыраак берет?

Эки вариант калганда

Адатта алардын бири туура, экинчиси «дээрлик туура»: бир аз кеңирээк, бир аз күчтүүрөөк же кошуна ойго тиешелүү. Аз божомол талап кылган вариантты тандаңыз. ЖРТдагы туура жоопту ар дайым текстте көрсөтүп бере аласыз.

Кеңеш

Машыгуу тестинен кийин ар бир катаңыз үчүн кайсы түрдөгү тузакка түшкөнүңүздү аныктаңыз. Бир нече тесттен кийин өзүңүздүн «сүйүктүү» тузагыңызды көрүп, аны байкай баштайсыз.