Шартта берилген жаңы амалдар, формулалар жана аныктамалар

ЖРТда көп учурда тааныш эмес белгилөө шарттын өзүндө киргизилет: жаңы амал, факториал, удаалаштык, статистикалык мүнөздөмө. Алдын ала эч нерсе билүүнүн кереги жок – берилген эрежени так колдонуу керек.

Кантип иштөө керек

• Аныктаманы окуп, ар бир тамганын ордуна эмне коюларын жазып алыңыз.
• Иреттин мааниси бар: a □ b жана b □ a көбүнчө ар башка натыйжа берет.
• Чоң сандарды толук эсептебеңиз, кыскартыңыз. Мисалы, n! / (n − 1)! = n, ал эми n! / (n − 2)! = n × (n − 1).
• Пайдалуу маанилер: log₂1 = log₃1 = 0, logₐa = 1, tg 180° = 0, sin 90° = 1, cos 90° = 0.

Мисалдар

1-мисал. Каалаган сандар үчүн a ◇ b = a² − b. А колонкасы: 2 ◇ 3. Б колонкасы: 3 ◇ 2. 2 ◇ 3 = 4 − 3 = 1, 3 ◇ 2 = 9 − 2 = 7. Жооп: Б.

2-мисал. n! = 1 × 2 × … × n. А колонкасы: 10!/8!. Б колонкасы: 9!/7!. 10!/8! = 9 × 10 = 90, 9!/7! = 8 × 9 = 72. Жооп: А.

3-мисал. Удаалаштык aₙ = (−1)ⁿ × n формуласы менен берилген. А колонкасы: a₁₀. Б колонкасы: a₁₁. a₁₀ = 10, a₁₁ = −11. Жооп: А.

4-мисал. А колонкасы: log₃27 + log₃1. Б колонкасы: 3. log₃27 = 3 (анткени 3³ = 27), log₃1 = 0. Жооп: В.

5-мисал. Сандар катарынын арышы – эң чоң жана эң кичине сандардын айырмасы. Катар: 4; −2; 7; 0; 3. А колонкасы: катардын арышы. Б колонкасы: катардын арифметикалык орточосу. Арышы: 7 − (−2) = 9. Орточосу: (4 − 2 + 7 + 0 + 3)/5 = 12/5 = 2,4. Жооп: А.

6-мисал. α, β, γ – үч бурчтуктун бурчтары. А колонкасы: sin(α + β + γ). Б колонкасы: 0. α + β + γ = 180°, sin 180° = 0. Жооп: В.

Көп кетирилген каталар

• Жаңы амалдын формуласында a менен b нын ордун алмаштырып алуу.
• Факториалдарды кыскартуунун ордуна толук эсептөө.
• Арышты эсептегенде белгини унутуу: 7 − (−2) = 9, 5 эмес.